Àyíká ẹ̀kọ́ lẹ́yìn àjàkálẹ̀-àrùn ń gbé àwọn ìpèníjà àti àǹfààní tí a kò tíì rí irú rẹ̀ rí kalẹ̀. Láàrín àwọn ọ̀ràn pàtàkì jùlọ ni ìdínkù tó ń ṣẹlẹ̀ sí iṣẹ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kárí ayé nínú àwọn ẹ̀kọ́ pàtàkì bíi ìṣirò, sáyẹ́ǹsì, àti kíkà. Ohun tó tún ń fa ìṣòro yìí ni àìtó àwọn olùkọ́ kárí ayé, èyí tó ń kan àwọn orílẹ̀-èdè tó ń dàgbàsókè àti àwọn orílẹ̀-èdè tó ti gòkè àgbà. Ṣùgbọ́n ṣé àtúnṣe ẹ̀kọ́ lè yọrí sí rere tí kò bá sí àwọn olùkọ́ tó tóótun láti fi wọ́n sílò?

17–JAN–2025 | Ayé lẹ́yìn àjàkálẹ̀-àrùn ti fi àwọn ìṣòro ètò ẹ̀kọ́ hàn ní gbogbo àgbáyé, pẹ̀lú àwọn ìwádìí tuntun bíi TIMSS 2023 tí ó fi ìdínkù nínú iṣẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ hàn ní gbogbo àwọn ẹ̀kọ́ pàtàkì. Nuno Crato àti Harry Anthony Patrinos , nínú àpilẹ̀kọ wọn tí The Thomas B. Fordham Institute tẹ̀ jáde , fúnni ní òye tó jinlẹ̀ nípa àwọn àṣà wọ̀nyí àti àwọn ọgbọ́n fún ìlera.

Ṣùgbọ́n, bí a ṣe ń tẹ̀síwájú, ìbéèrè pàtàkì kan ṣì wà: Kí ni a ti ṣàṣeyọrí ní tòótọ́ láti ìgbà tí àjàkálẹ̀-àrùn náà ti tú àṣírí àwọn àlàfo ẹ̀kọ́ wọ̀nyí?

Láti inú ìrírí wa gẹ́gẹ́ bí olùdámọ̀ràn ẹ̀kọ́ kárí ayé tí ń ṣiṣẹ́ káàkiri onírúurú agbègbè, òtítọ́ náà hàn gbangba. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀ ìjọba àti àwọn àjọ ti gbà pé ó ṣe pàtàkì láti yanjú àwọn àdánù ẹ̀kọ́, ìlọsíwájú kò dọ́gba, àti ní àwọn ìgbà míì, ó lọ́ra lọ́nà tó bani lẹ́rù. Ìwà tí ó yàtọ̀ síra ní ayé òde òní ń mú kí ìdàgbàsókè àti ìmúṣẹ àwọn ìlànà ẹ̀kọ́ tó gbéṣẹ́ díjú. Ẹ̀kọ́, tí a ti rí gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ ìlọsíwájú àwùjọ nígbà kan rí, ó léwu kí a sọ ọ́ di àtìbẹ̀rẹ̀ láàárín àwọn ìpínyà ìṣèlú àti ti ọrọ̀ ajé.

Kì í ṣe pé àjàkálẹ̀ àrùn yìí ti fi àwọn àìlera nínú ètò ẹ̀kọ́ hàn nìkan ni, ó tún ti fa àìtó olùkọ́ tó pọ̀ tó ń kan àwọn orílẹ̀-èdè tó ń gòkè àgbà àti àwọn tó ti gòkè àgbà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn olùkọ́ fi iṣẹ́ náà sílẹ̀ nítorí owó oṣù tó kéré, àìnítẹ́lọ́rùn, tàbí àìnítẹ́lọ́rùn, nígbà tí àwọn mìíràn tún kọ́ iṣẹ́ tuntun tàbí wọ́n lépa àǹfààní ìkọ́ni aláìdádúró. Ìjádelọ yìí ti mú kí àwọn ilé ìwé máa gbìyànjú láti máa kọ́ ẹ̀kọ́ tó dára.

Awọn Ojutu Agbegbe ati Idogba ni Ẹkọ

Ìpèníjà pàtàkì kan ni pé a kò ní pínpín àwọn ohun èlò láìdọ́gba, pàápàá jùlọ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè tó ń dàgbàsókè. Àwọn ètò ẹ̀kọ́ ní àwọn agbègbè wọ̀nyí sábà máa ń ní owó tó pọ̀, pẹ̀lú àìṣàkóso tàbí ìwà ìbàjẹ́ tó ń dí àwọn ohun èlò lọ́wọ́ láti dé àwọn ilé ìwé àti àwọn olùkọ́ lọ́wọ́. Ìmọ́lẹ̀ tó ga jù àti ìṣàkóso agbègbè - tí a ń ṣe àtìlẹ́yìn fún nípasẹ̀ àwọn ìlànà ìṣirò tó lágbára - ṣe pàtàkì láti rí i dájú pé a pín àwọn ohun èlò ní ọ̀nà tó dára àti láti dé ọ̀dọ̀ àwọn tó nílò wọn jùlọ. Ìbáṣepọ̀ ìjọba àti ti ara ẹni lè ṣe pàtàkì nínú ṣíṣe àgbékalẹ̀ ìmọ̀ tuntun àti ṣíṣe àtìlẹ́yìn fún àtúnṣe ẹ̀kọ́ níbi tí àwọn ìjọba bá dojú kọ àwọn ìdíwọ́.

Àtúnṣe Ẹ̀kọ́ àti Àtìlẹ́yìn Àwọn Olùkọ́

Àtúnṣe ẹ̀kọ́ ṣe pàtàkì láti yanjú àwọn àlàfo ẹ̀kọ́, ṣùgbọ́n a kò lè yà á sọ́tọ̀ kúrò nínú ìrànlọ́wọ́ olùkọ́. Gẹ́gẹ́ bí Crato àti Patrinos ṣe tẹnu mọ́, dídúró lórí àwọn ẹ̀kọ́ pàtàkì bíi ìṣirò àti sáyẹ́ǹsì ṣe pàtàkì. Síbẹ̀síbẹ̀, láìsí àwọn olùkọ́ tó tóótun láti fi àwọn ẹ̀kọ́ wọ̀nyí kọ́ni, àwọn àyípadà ẹ̀kọ́ yóò ní ipa díẹ̀. Ìpèníjà náà wà nínú rírí i dájú pé àwọn olùkọ́ ti múra tán tó láti bá àìní àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mu. Àwọn orílẹ̀-èdè gbọ́dọ̀ ṣe ìwọ̀ntúnwọ̀nsì láàárín àtúnṣe ẹ̀kọ́ àti àtúnṣe àìtó àwọn olùkọ́ tó tóótun tó ń lọ lọ́wọ́.

Ọ̀nà tí a ti yọ ìṣèlú kúrò nínú rẹ̀ sí àtúnṣe ẹ̀kọ́

A gbọ́dọ̀ yọ ètò ẹ̀kọ́ kúrò nínú ìṣèlú fún àtúnṣe tó ní ìtumọ̀ àti ìgbà pípẹ́. Àwọn ètò ìṣèlú sábà máa ń ba ìdúróṣinṣin tó yẹ fún àyípadà tó múná dóko jẹ́. Ẹ̀kọ́ yẹ kí ó jẹ́ ohun pàtàkì fún àwùjọ, kì í ṣe ohun èlò ìṣèlú. Ìjíhìn tó ṣe kedere, ìmọ́tótó, àti àfiyèsí sí àìní àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ṣe pàtàkì láti gbé àtúnṣe ẹ̀kọ́ síwájú, láìka àyíká ìṣèlú sí.

Àìyèméjì Nípa Àtúnṣe Gbogbogbòò

Kíkojú àìtó àwọn olùkọ́ nílò ọ̀nà gbogbogbòò: gbígbé owó oṣù àwọn olùkọ́ ga, fífún wọn ní ìdàgbàsókè iṣẹ́ wọn, àti fífún wọn ní ìyípadà tó pọ̀ sí i láti jẹ́ kí kíkọ́ni jẹ́ iṣẹ́ tó fani mọ́ra. Àwọn orílẹ̀-èdè bíi Finland, tí wọ́n ti fi owó pamọ́ sí ìdánilẹ́kọ̀ọ́ àti ipò olùkọ́ fún ìgbà pípẹ́, ń fúnni ní àwọn ẹ̀kọ́ tó wúlò. Ìtẹnumọ́ wọn lórí dídá àwọn olùkọ́ dúró àti ẹ̀kọ́ tó dára ń fún àwọn orílẹ̀-èdè tó ń tiraka láti jẹ́ kí àwọn olùkọ́ wà ní yàrá ìkẹ́ẹ̀kọ́.

Bó tilẹ̀ jẹ́ pé a ṣì ní ìrètí fún àtúnṣe tó ní ìtumọ̀, a ń ṣọ́ra nípa àwọn ìfojúsùn fún ìyípadà tó gbòòrò nínú àyíká ayé yìí. Àwọn ìfúngunmọ́ ìṣèlú àti ti ọrọ̀ ajé sábà máa ń bojútó ìjẹ́pàtàkì láti bójú tó àwọn àìní ẹ̀kọ́. Ìlọsíwájú gidi yóò nílò ìsapá ìṣọ̀kan láti ọ̀dọ̀ àwọn ìjọba, àwọn olùkọ́, àti àwọn alábàáṣiṣẹpọ̀ ẹ̀ka-iṣẹ́-àdáni. Síbẹ̀síbẹ̀, àwọn àyípadà wọ̀nyí ṣeé ṣe kí wọ́n ṣẹlẹ̀ díẹ̀díẹ̀, tí ó nílò sùúrù àti àfiyèsí tí ó wà nílẹ̀ lórí àwọn ọ̀ràn gidi tí ó wà nílẹ̀.

Dejan Trpkovic
Alakoso ati oludari, PRODIREKT
Oludasile ti Verbalists Education & Language Network